BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
MÔN

(Tài liệu lưu hành nội bộ)

lớp

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

HUỲNH VĂN SƠN (Chủ biên )
NGUYỄN THANH HUÂN – ĐỖ CÔNG NAM – BÙI HỒNG QUÂN – CAO THÀNH TẤN

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
MÔN

(Tài liệu lưu hành nội bộ)

lớp

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

2

3

Lời mở đầu
Giáo dục công dân 7 (bộ sách Chân trời sáng tạo) là một trong những quyển sách
với nhiều tiêu chí, góp phần phát triển nhân cách học sinh hài hoà, toàn diện.
Nhóm tác giả đã cố gắng chọn lựa ngữ liệu, kết cấu kịch bản trong chủ đề, sao cho
vừa khoa học, vừa đạt mục tiêu rèn luyện các giá trị đạo đức, kĩ năng sống, giáo dục
kinh tế – pháp luật mà vẫn đảm bảo sự khai thác hiệu quả về cảm xúc của học sinh với
sự rung động, thông hiểu tích cực.
Giáo dục công dân 7 (bộ sách Chân trời sáng tạo) dựa trên nguyên tắc của sự
trải nghiệm và khám phá của học sinh, tập trung khai thác các hoạt động cụ thể của
người học theo định hướng người học là trung tâm. Trên cơ sở khám phá, tích luỹ
các biểu tượng, giá trị; kiến tạo tri thức, xác lập các mô hình kĩ năng, các hành động
cần rèn luyện mà bài học hay ghi nhớ có liên quan đến chuẩn mực, giá trị đạo đức,
các kĩ năng sống,… được hình thành và phát triển. Đây cũng chính là đặc trưng của
dạy học phát triển phẩm chất, năng lực của người học mà nhiều nước trên thế giới đã
và đang áp dụng.
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Giáo dục công dân lớp 7 (bộ sách Chân trời
sáng tạo) được thiết kế dựa trên hiểu biết về sách Giáo dục công dân 7 với mục tiêu
đảm bảo cho các thầy cô có thể làm chủ sách này, thực hành thiết kế các hoạt động
tích cực của học sinh dựa trên sự đan cài khéo léo thông qua tự đánh giá, suy nghĩ,
cảm nhận,… của các em một cách tự nhiên. Như vậy, các chủ đề, bài học sẽ trở nên
vừa sức, gần gũi và quen thuộc với các em, cũng có nghĩa là hiệu quả dạy học Giáo dục
công dân 7 được đảm bảo.
Các nội dung trọng tâm của Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Giáo dục
công dân lớp 7 được thực hiện theo nội dung tuyến tính và đảm bảo nhất quán với
Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Hy vọng với tài liệu này, quý thầy cô đã có
thể làm chủ và sẵn sàng thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 cũng như
môn Giáo dục công dân.
Kính chúc quý thầy cô thành công, hạnh phúc và ngày càng yêu thích môn
Giáo dục công dân nhiều hơn trong thực tiễn dạy học và giáo dục của mình.
Nhóm Tác giả

4

Mục lục
PHẦN MỘT: HƯỚNG DẪN CHUNG ............................................................................................... 6
1. Giới thiệu sách giáo khoa Giáo dục công dân 7 ................................................................... 6
1.1. Quan điểm biên soạn ............................................................................................................. 6
1.2. Những điểm mới của sách giáo khoa Giáo dục công dân 7 .................................... 7
2. Phân tích cấu trúc sách và cấu trúc bài học ........................................................................... 7
2.1. Phân tích ma trận nội dung/ hoạt động ......................................................................... 7
2.2. Phân tích kết cấu các chủ đề/ bài học ........................................................................... 15
2.3. Cấu trúc mỗi chủ đề/ bài học theo các mạch kiến thức ........................................ 16
3. Phương pháp dạy học/ tổ chức hoạt động ......................................................................... 27
3.1. Những yêu cầu cơ bản về phương pháp dạy học
Giáo dục công dân 7 ............................................................................................................ 27
3.2. Hướng dẫn và gợi ý phương pháp, hình thức tổ chức dạy học/ tổ chức
hoạt động ................................................................................................................................ 29
4. Hướng dẫn kiểm tra, đánh giá kết quả học tập Giáo dục công dân 7 ...................... 34
4.1. Kiểm tra, đánh giá phẩm chất – năng lực .................................................................... 34
4.2. Một số gợi ý về hình thức và phương pháp kiểm tra, đánh giá năng lực
trong Giáo dục công dân 7 ............................................................................................... 38
5. Hướng dẫn sử dụng nguồn tài nguyên sách và các học liệu điện tử
Giáo dục công dân 7 của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ......................................... 40
5.1. Cam kết hỗ trợ giáo viên, cán bộ quản lí trong việc sử dụng nguồn
tài nguyên sách và học liệu điện tử Giáo dục công dân 7 .................................... 40
5.2. Cách thức khai thác và hướng dẫn sử dụng nguồn tài nguyên trong
dạy học Giáo dục công dân 7 ........................................................................................... 40

5

6. Khai thác thiết bị và học liệu trong dạy học Giáo dục công dân 7 ............................ 42
6.1. Giới thiệu và hướng dẫn sử dụng các học liệu phục vụ cho việc
dạy học Giáo dục công dân 7 ........................................................................................... 42
6.2. Giới thiệu và hướng dẫn sử dụng thiết bị dạy học .................................................. 42
7. Một số lưu ý lập kế hoạch dạy học Giáo dục công dân 7 .............................................. 45
PHẦN HAI: GỢI Ý, HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC DẠY HỌC MỘT SỐ DẠNG BÀI/
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG .................................................................................................................... 46
PHẦN BA: HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO VIÊN
GIÁO DỤC CÔNG DÂN 7 ................................................................................................................. 53
1. Kết cấu sách giáo viên ................................................................................................................. 53
2. Sử dụng sách giáo viên hiệu quả ............................................................................................ 54

DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT
STT
1
2
3
4
5
6
7
8
9

KÝ HIỆU VIẾT TẮT
NCKH
NXBGDVN
SGK
SGV
KQHT
HS
GV
PPDH
KTDH

VIẾT ĐẦY ĐỦ
Nghiên cứu khoa học
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
Sách giáo khoa
Sách giáo viên
Kết quả học tập
Học sinh
Giáo viên
Phương pháp dạy học
Kĩ thuật dạy học

6

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Giáo dục công dân lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo

3+p10•7

HƯỚNG DẪN CHUNG
1. GIỚI THIỆU SÁCH GIÁO KHOA GIÁO DỤC CÔNG DÂN 7
1.1. Quan điểm biên soạn
Theo định hướng đổi mới giáo dục phổ thông thể hiện qua Nghị quyết 88/2014/
QH13 về đổi mới chương trình và sách giáo khoa (SGK) phổ thông của Quốc hội và
qua chương trình giáo dục phổ thông mới gồm Chương trình giáo dục tổng thể và
Chương trình giáo dục phổ thông môn Giáo dục công dân, trọng tâm chương trình
đã chuyển từ giáo dục chú trọng truyền thụ kiến thức sang giúp học sinh (HS) hình thành
và phát triển phẩm chất và năng lực.
Bám sát các tiêu chuẩn SGK mới ban hành kèm theo Thông tư số 33/2017/
TT-BGDĐT ngày 22 tháng 12 năm 2017 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, SGK Giáo dục
công dân 7 có những điểm nổi bật sau đây:
– Các hoạt động theo ma trận bám sát mục tiêu, yêu cầu cần đạt nhưng vừa sức,
phù hợp với đặc trưng của môn Giáo dục công dân và chương trình chi tiết Giáo dục
công dân 7.
– Ngữ liệu được thu thập thông qua các đề tài khoa học có liên quan, qua việc
đánh giá, phân tích các bộ sách hiện có: Đạo đức, Giáo dục lối sống, Rèn luyện kĩ năng
sống, Giáo dục kinh tế, Giáo dục pháp luật và SGK Giáo dục công dân 7 để chọn lọc
các ngữ liệu phù hợp, gần gũi và thiết thực.
– Sử dụng kĩ thuật chọn lọc các ngữ liệu thực tiễn từ cuộc sống thông qua các
diễn đàn dành cho bố mẹ, giáo viên (GV) với sự chắt lọc và điều chỉnh phù hợp; nguồn
dữ liệu thực tiễn còn được thu thập thông qua kinh nghiệm của các GV (khai thác
theo kênh facebook): bình luận câu chuyện cho trẻ em; các nguồn tư liệu khác từ báo
chí, các kênh học tập trực tuyến.
– Khai thác ý tưởng phục vụ cho hoạt động cụ thể với các câu chuyện, tranh vẽ,
bộ tranh từ các tác giả theo hướng gần gũi và gắn với đời sống của HS nhưng kết nối
với các hoạt động và yêu cầu cần đạt.
– Sử dụng các hình thức thử nghiệm từng phần, thử nghiệm giả định các câu
chuyện, trò chơi, bài tập, tình huống ứng xử,… trên nhóm HS thực nghiệm để có thể
điều chỉnh các ngữ liệu phù hợp và tạo cảm xúc tích cực khi trình bày trong sách HS.
– Thao tác hoá các mô hình kĩ năng, kĩ năng thành phần ở các bài kĩ năng sống và

7

khéo léo đưa ra các bước cần rèn luyện cụ thể sao cho phù hợp với lứa tuổi; bối cảnh
khác nhau nhưng tuân thủ logic đường dẫn của ma trận về mục tiêu và yêu cầu cần đạt.
– Cân đối giữa kênh hình và kênh chữ trong việc thể hiện các chủ đề/ bài học, các
hoạt động cụ thể trong từng đề tài/ bài học; kênh hình và kênh chữ tuân thủ tuyệt
đối các nguyên tắc đảm bảo bình đẳng giới, bình đẳng trong giáo dục, cân bằng về
văn hoá địa phương, dân tộc, tôn trọng các quy định về thể hiện không gian văn hoá
học đường, không vi phạm các vấn đề có liên quan về tư tưởng, chính trị, tôn giáo,…

1.2. Những điểm mới của sách giáo khoa Giáo dục công dân 7
– Sách Giáo dục công dân 7 được biên soạn trên cơ sở kế thừa các ưu điểm của
SGK Giáo dục công dân hiện hành, đồng thời tiếp tục phát triển mô hình của SGK
Giáo dục công dân trong việc thiết kế các hoạt động học tập. Cụ thể, mỗi bài học đều
được xây dựng theo cấu trúc: Mở đầu – Khám phá – Luyện tập – Vận dụng.
– Sách Giáo dục công dân 7 chú trọng tổ chức, hướng dẫn các hoạt động để HS
khám phá, phân tích, khai thác thông tin, xử lí tình huống thực tiễn, trường hợp điển
hình; tăng cường sử dụng các thông tin, tình huống, trường hợp của thực tế cuộc
sống xung quanh, gần gũi với đời sống HS trong việc phân tích, đối chiếu, minh hoạ
để các bài học vừa có sức hấp dẫn, vừa nhẹ nhàng, hiệu quả cũng như khai thác phát
triển phẩm chất, năng lực của HS.
– Sách Giáo dục công dân 7 coi trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm để HS
tự phát hiện và chiếm lĩnh kiến thức mới, phát triển kĩ năng và thái độ tích cực, trên
cơ sở đó hình thành, phát triển phẩm chất và năng lực của người công dân tương lai.

2. PHÂN TÍCH CẤU TRÚC SÁCH VÀ CẤU TRÚC BÀI HỌC
2.1. Phân tích ma trận nội dung/ hoạt động
Tên
bài học

1. Tự hào
truyền
thống
quê
hương

Số
tiết

Nội dung

2

Tiết 1: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Khái niệm về giá trị và
ý nghĩa của truyền thống
tốt đẹp của quê hương
– Biểu hiện của
truyền thống văn hoá,
truyền thống yêu nước
chống giặc ngoại xâm
của quê hương

Yêu cầu
cần đạt về
chuyên môn
– Nêu được một
số truyền thống
văn hoá, truyền
thống
yêu
nước, chống
giặc ngoại xâm
của quê hương

Năng lực Năng lực Phẩm
môn học chung
chất
Năng
lực phát
triển bản
thân, điều
chỉnh
hành vi
đạo đức,
hành vi
pháp luật

Năng lực
tự chủ,
giao tiếp
và
hợp tác

Yêu nước
(*), trách
nhiệm

Tư liệu/
ngữ liệu/
hình ảnh
– Hình
ảnh,
tranh vẽ
– Ca dao,
tục ngữ
– Câu
chuyện
ngắn
– Tình
huống

8

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Giáo dục công dân lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo

2. Quan
tâm,
cảm
thông
và
chia sẻ

2

Tiết 2: Thực hành –
rèn luyện
– Trách nhiệm của HS
trong việc giữ gìn và
phát huy truyền thống
quê hương
– Một số hành động,
cách thức thể hiện truyền
thống quê hương tại
địa phương
– Luyện tập một số việc
làm phù hợp để giữ gìn,
phát huy truyền thống
quê hương phù hợp với
lứa tuổi trung học cơ sở
Nhận xét đánh giá KQHT
Tiết 1: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Khái niệm quan tâm,
chia sẻ và giá trị, ý nghĩa
của sự quan tâm, chia sẻ
– Biểu hiện của sự quan
tâm, chia sẻ trong cuộc
sống
Tiết 2: Thực hành –
rèn luyện
– Thực hiện được những
việc làm thể hiện sự quan
tâm, chia sẻ trong cuộc
sống
– Một số cách thức thể
hiện sự quan tâm, chia sẻ
– Luyện tập những hành
động, lời nói thể hiện sự
quan tâm, chia sẻ trong
cuộc sống
Nhận xét đánh giá KQHT

– Thực hiện
được những
việc làm phù
hợp để giữ gìn,
phát huy truyền
thống
của
quê hương
– Phê phán
những việc làm
trái ngược với
truyền thống
tốt đẹp của
quê hương

– Nêu được
những biểu
hiện của sự
quan tâm, cảm
thông và chia sẻ
với người khác
– Hiểu được vì
sao mọi người
phải quan tâm,
cảm thông và
chia sẻ với nhau
– Thường xuyên
có những lời
nói, việc làm
thể hiện sự
quan tâm, cảm
thông và chia sẻ
với mọi người
– Khích lệ,
động viên bạn
bè, quan tâm,
cảm thông và
chia sẻ với
người khác; phê
phán thói ích kỉ,
thờ ơ trước khó
khăn, mất mát
của người khác

– Thông
tin
– Bài viết

Năng lực
phát triển
bản thân
và
điều
chỉnh
hành vi
đạo đức

Năng lực
giao tiếp
và
hợp tác

Nhân ái
(*), trách
nhiệm

– Hình
ảnh,
tranh vẽ
– Danh
ngôn
– Câu
chuyện
ngắn
– Tình
huống
– Thông
tin
– Bài viết

9

3. Học
tập
tự giác,
tích cực

4. Giữ
chữ tín

3

3

Tiết 1: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Khái niệm tích cực, tự
giác, học tập tự giác; tích
cực và biểu hiện của học
tập tự giác; tích cực và ý
nghĩa của học tập tự giác;
tích cực trong cuộc sống
– Biểu hiện cụ thể của tự
giác, tích cực trong học
tập
Tiết 2: Phát triển kiến
thức – định hướng
thực hành
– Một số hoạt động rèn
luyện thói quen tích cực,
tự giác
– Thực hiện được việc học
tập tự giác, tích cực bằng
những hoạt động học tập
cụ thể
Tiết 3: Thực hành –
rèn luyện
– Luyện tập để trở thành
người luôn tự giác,
tích cực trong học tập
Nhận xét đánh giá KQHT
Tiết 1: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Khái niệm chữ tín,
hành động giữ chữ tín,
biểu hiện của giữ chữ
tín và giá trị của việc giữ
chữ tín
Tiết 2: Phát triển kiến
thức – định hướng
thực hành
– Biểu hiện của giữ
chữ tín trong cuộc sống
thông qua lời nói, hành
động cụ thể

– Nêu được các Năng lực
biểu hiện của phát triển
học tập tự giác, bản thân
tích cực
– Hiểu vì sao
phải học tập tự
giác, tích cực
– Thực hiện
được việc học
tập tự giác, tích
cực
– Biết góp
ý, nhắc nhở
những
bạn
chưa tự giác,
tích cực học tập,
giúp bạn khắc
phục hạn chế
này

Năng lực Chăm chỉ
tự chủ và (*), trách
tự học,
nhiệm
giải quyết
vấn đề và
sáng tạo

– Bài hát
– Hình
ảnh,
tranh vẽ
– Danh
ngôn
– Câu
chuyện
ngắn
– Tình
huống
– Thông
tin
– Bài viết

– Hiểu được
chữ tín là gì,
biểu hiện của
giữ chữ tín và
vì sao phải giữ
chữ tín
– Phân biệt
được hành vi
giữ chữ tín
và không giữ
chữ tín

Năng lực
tự chủ,
giao tiếp
và hợp
tác

– Hình
ảnh,
tranh vẽ
– Ca dao,
tục ngữ
– Câu
chuyện
ngắn

Năng lực
điều
chỉnh
hành vi
đạo đức

Trung
thực (*),
trách
nhiệm

10

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Giáo dục công dân lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo

Tiết 3: Thực hành –
rèn luyện
– Một số hành động
thể hiện việc giữ chữ tín
trong học tập, cuộc sống
– Luyện tập những thói
quen để trở thành người
biết giữ chữ tín
Nhận xét đánh giá KQHT

5. Bảo
tồn
di sản
văn hoá

Tiết 1: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Khái niệm di sản văn
hoá và phân biệt di sản
văn hoá vật thể với di sản
văn hoá phi vật thể
– Ý nghĩa của di sản
văn hoá đối với con người,
xã hội
Tiết 2: Phát triển kiến
thức – định hướng
thực hành
– Thực trạng bảo tồn
di sản văn hoá ở nước ta
– Quy định của pháp luật
2,5 về quyền và nghĩa vụ của
tổ chức, cá nhân đối với
bảo vệ di sản văn hoá
– Trách nhiệm của HS
trong việc bảo tồn di sản
văn hoá
Tiết 3: Thực hành –
rèn luyện
– Một số hành động, kế
hoạch, dự án bảo vệ các
di sản văn hoá Việt Nam
– Luyện tập, tìm hiểu và
bảo vệ di sản văn hoá của
địa phương (hoặc trong
khu vực)
Nhận xét đánh giá KQHT

– Luôn giữ lời
hứa với người
thân, thầy cô,
bạn bè; luôn
là người có
trách nhiệm
– Phê phán
những người
không biết giữ
chữ tín
– Nêu được
khái
niệm
di sản văn hoá
và một số loại
di sản văn hoá
của Việt Nam
– Giải thích
được ý nghĩa
của di sản văn
hoá đối với con
người và xã hội
– Nêu được quy
định cơ bản của
pháp luật về
quyền và nghĩa
vụ của tổ chức,
cá nhân đối
với việc bảo vệ
di sản văn hoá
– Nhận biết
được
trách
nhiệm của HS
trong việc bảo
tồn di sản văn
hoá
– Liệt kê được
các hành vi vi
phạm pháp luật
về bảo tồn
di sản văn hoá
và cách đấu tranh,
ngăn chặn các
hành vi đó

– Tình
huống
– Thông
tin
– Bài viết

Năng
lực phát
triển bản
thân, điều
chỉnh
hành vi
đạo đức,
hành vi
pháp luật

Năng lực
tự chủ,
giao tiếp
và hợp
tác

Yêu nước
(*), trách
nhiệm

– Bài hát
– Hình
ảnh,
tranh vẽ
– Ca dao,
tục ngữ
– Câu
chuyện
ngắn
– Tình
huống
– Thông
tin
– Bài viết

11

6. Nhận
diện
tình
huống
gây
căng
thẳng

7. Ứng
phó với
tâm lí
căng
thẳng

8.
Phòng,
chống
bạo lực
học
đường

2

2

3

Tiết 1: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Khái niệm về sự căng
thẳng, ứng phó và vượt
qua sự căng thẳng
Tiết 2: Thực hành –
rèn luyện
– Biểu hiện của cơ thể khi
rơi vào trạng thái căng
thẳng
– Nguyên nhân và hậu
quả của trạng thái tâm lí
căng thẳng
Nhận xét đánh giá KQHT

– Thực hiện
được một số
việc cần làm
phù hợp với
lứa tuổi để góp
phần bảo vệ
di sản văn hoá
– Nêu được Năng lực
các tình huống phát triển
thường gây bản thân
căng thẳng
– Nhận biết
được biểu hiện
của cơ thể khi bị
căng thẳng
– Nêu được
nguyên nhân
và ảnh hưởng
của căng thẳng

Năng lực Chăm
– Hình
tự chủ,
chỉ, trách ảnh,
giải quyết nhiệm (*) tranh vẽ
vấn đề
– Danh
ngôn
– Câu
chuyện
ngắn
– Tình
huống
– Thông
tin
– Sơ đồ
tư duy
– Bài viết
Tiết 1: Hình thành – – Nêu được Năng lực Năng lực Chăm
– Hình
phát triển kiến thức
cách ứng phó phát triển tự chủ,
chỉ, trách ảnh,
– Một số biện pháp, cách tích cực khi bản thân giải quyết nhiệm (*) tranh vẽ
thức ứng phó và vượt qua căng thẳng
vấn đề
– Câu
trạng thái tâm lí căng – Thực hành
chuyện
thẳng
được một số
ngắn
– Các biện pháp ứng phó cách ứng phó
– Tình
với trạng thái tâm lí căng tích cực khi
huống
thẳng
căng thẳng
– Thông
Tiết 2: Thực hành –
tin
rèn luyện
– Bài viết
– Luyện tập kĩ năng ứng
phó và vượt qua sự căng
thẳng
Nhận xét đánh giá KQHT
Tiết 1: Hình thành – – Nêu được Năng lực Năng lực Trách
– Hình
phát triển kiến thức
phát
triển
tự
chủ,
nhiệm
ảnh,
các biểu hiện
– Khái niệm bạo lực học của bạo lực học bản thân, giao tiếp, (*), nhân tranh vẽ
đường và tầm quan trọng đường; nguyên tự bảo vệ giải quyết ái
– Câu
của phòng, chống bạo lực nhân và tác hại bản thân, vấn đề
chuyện
học đường
giải
quyết
ngắn
của bạo lực học
– Biểu hiện của bạo lực đường.
vấn đề
– Tình
học đường
huống

12

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Giáo dục công dân lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo

Tiết 2: Phát triển kiến
thức – định hướng
thực hành
– Thực trạng bạo lực
học đường ở Việt Nam
trong những năm gần
đây
– Tác hại của bạo lực
học đường đối với HS
– Trách nhiệm của HS
trong việc phòng, chống
bạo lực học đường
Tiết 3: Thực hành –
rèn luyện
– Một số biện pháp
phòng, chống và phương
án giải quyết vấn đề
bạo lực học đường
– Luyện tập những kĩ
năng phòng, chống
bạo lực học đường (kĩ
năng giải quyết vấn đề,
giải quyết mâu thuẫn,
giải toả cảm xúc, chia sẻ
– phản hồi, tự vệ,…)
Nhận xét đánh giá KQHT

9. Quản
lí
tiền

Tiết 1: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Khái niệm quản lí tiền
và ý nghĩa của việc quản
lí, sử dụng hiệu quả tiền
– Biểu hiện quản lí tiền
3,5
Tiết 2: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Thực trạng quản lí tiền
của HS trung học cơ sở
– Một số nguyên tắc
quản lí tiền hiệu quả

– Nêu được một
số quy định cơ
bản của pháp
luật liên quan
đến phòng,
chống bạo lực
học đường.
– Biết cách
ứng phó trước,
trong và sau khi
bị bạo lực học
đường.
– Tham gia
vào các hoạt
động tuyên
truyền phòng,
chống bạo lực
học đường do
nhà trường,
địa phương tổ
chức.
– Phê phán,
đấu tranh với
những hành vi
bạo lực học
đường; sống
tự chủ, không
để bị lôi kéo
tham gia bạo
lực học đường
– Nêu được ý
nghĩa của việc
quản lí tiền
hiệu quả
– Nhận biết
được một số
nguyên
tắc
quản lí tiền có
hiệu quả

Năng lực
phát triển
bản thân,
tự bảo vệ
bản thân,
giải quyết
vấn đề

Năng lực
tự chủ,
giao tiếp,
giải quyết
vấn đề

Trách
nhiệm
(*), nhân
ái

Năng lực
phát triển
bản thân,
giải quyết
vấn đề về
kinh tế

Năng lực Chăm chỉ
tự chủ,
(*), trách
giải quyết nhiệm
vấn đề và
sáng tạo

– Thông
tin
– Bài viết

– Hình
ảnh,
tranh vẽ
– Danh
ngôn
– Câu
chuyện
ngắn
– Tình
huống

13

10.
Nguyên
nhân,
hậu quả
của
tệ nạn
xã hội

11.
Phòng,
chống
tệ nạn
xã hội

2

3

Tiết 3: Phát triển kiến
thức – định hướng
thực hành
– Một số phương pháp
quản lí tiền và sử dụng
tiền một cách hiệu quả
Tiết 4: Thực hành –
rèn luyện
– Luyện tập một số cách
thức quản lí tiền, sử dụng
tiền trong cuộc sống
Nhận xét đánh giá KQHT
Tiết 1: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Khái niệm tệ nạn xã hội
và các tệ nạn xã hội phổ
biến
– Nguyên nhân, hậu quả
của tệ nạn xã hội với bản
thân, gia đình và xã hội
Tiết 2: Thực hành –
rèn luyện
– Quy định của pháp luật
về phòng, chống tệ nạn
xã hội
Nhận xét đánh giá KQHT

Tiết 1: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Thực hiện các quy định
của pháp luật về phòng,
chống tệ nạn xã hội
Tiết 2: Phát triển kiến
thức – định hướng
thực hành
– Tham gia các hoạt động
phòng, chống tệ nạn
xã hội do nhà trường,
địa phương tổ chức

– Bước đầu
biết quản lí tiền
và tạo nguồn
thu nhập của
cá nhân

– Nêu được
khái niệm tệ nạn
xã hội và các
loại tệ nạn xã hội
phổ biến
– Giải thích
được nguyên
nhân, hậu quả
của tệ nạn xã hội
đối với bản thân,
gia đình và
xã hội
– Nêu được một
số quy định của
pháp luật về
phòng, chống
tệ nạn xã hội
– Thực hiện
tốt các quy
định của pháp
luật về phòng,
chống tệ nạn
xã hội
– Tham gia
các hoạt động
phòng, chống
tệ nạn xã hội do
nhà trường, địa
phương tổ chức

– Thông
tin
– Bài viết

Năng
lực điều
chỉnh
hành vi
đạo đức,
hành vi
pháp luật

Năng lực Nhân
– Hình
tự chủ,
ái, trách ảnh,
giao tiếp, nhiệm (*) tranh vẽ
giải quyết
– Ca dao,
vấn đề
tục ngữ
– Câu
chuyện
ngắn
– Tình
huống
– Thông
tin
– Bài viết

Năng
lực điều
chỉnh
hành vi
đạo đức,
hành vi
pháp luật

Năng lực Nhân
– Hình
tự chủ,
ái, trách ảnh,
giao tiếp, nhiệm (*) tranh vẽ
giải quyết
– Ca dao,
vấn đề
tục ngữ
– Câu
chuyện
ngắn
– Tình
huống

14

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Giáo dục công dân lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo

Tiết 3: Thực hành –
rèn luyện
– Phê phán, đấu tranh
với các tệ nạn xã hội và
tuyên truyền, vận động
mọi người tham gia các
hoạt động phòng, chống
tệ nạn xã hội
Nhận xét đánh giá KQHT
Tiết 1: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Khái niệm gia đình và
vai trò của gia đình…,
quyền và nghĩa vụ của
công dân trong gia đình
Tiết 2: Hình thành –
phát triển kiến thức
– Một số quy định của
pháp luật về: quyền và
nghĩa vụ của cha mẹ, ông
bà với con cháu; quyền
và nghĩa vụ của con cháu
12.
đối với ông bà, cha mẹ;
Quyền
bổn phận của anh chị em
và
trong gia đình
nghĩa vụ
3,5 Tiết 3: Phát triển kiến
của
thức – định hướng
công dân
thực hành
trong
– Nhận xét được việc
gia đình
thực hiện quyền và
nghĩa vụ trong gia đình
của bản thân và của
người khác
Tiết 4: Thực hành –
rèn luyện
– Thực hiện được
nghĩa vụ của bản thân
đối với ông bà, cha mẹ
và anh chị em trong
gia đình bằng những việc
làm cụ thể
Nhận xét đánh giá KQHT

– Phê phán,
đấu tranh với
các tệ nạn xã
hội và tuyên
truyền,
vận
động
mọi
người tham gia
các hoạt động
phòng, chống
tệ nạn xã hội
– Nêu được
khái niệm và
vai trò của gia
đình; quy định
cơ bản của
pháp luật về
quyền và nghĩa
vụ đối với các
thành
viên
trong gia đình
– Nhận xét
được việc thực
hiện quyền và
nghĩa vụ trong
gia đình của
bản thân và của
người khác
– Thực hiện
được nghĩa vụ
của bản thân
đối với ông bà,
cha mẹ và anh
chị em trong
gia đình bằng
những việc làm
cụ thể

– Thông
tin
– Bài viết

Năng
lực phát
triển bản
thân, điều
chỉnh
hành vi
đạo đức,
hành vi
pháp luật

– Hình
Năng lực Nhân
ái, trách ảnh,
tự chủ,
giao tiếp nhiệm (*) tranh vẽ
– Sơ đồ tư
và hợp
duy
tác, giải
– Ca dao,
quyết vấn
tục ngữ
đề
– Thơ
– Câu
chuyện
ngắn
– Chuyện
sáng tạo

15

13. Kiểm
tra,
đánh giá

3

– Đánh giá mức độ đạt được của HS về phẩm chất và năng lực so với các yêu cầu cần đạt đặt ra.
– Cung cấp thông tin để cơ quan quản lí giáo dục, GV điều chỉnh chương trình và hoạt động
giáo dục trong nhà trường.
– Đánh giá thông qua các nhiệm vụ học tập (bài kiểm tra dưới dạng trắc nghiệm, vấn đáp hoặc
tự luận; bài tập thực hành; bài tiểu luận; bài thuyết trình; bài tập nghiên cứu; dự án nghiên
cứu;…) với đánh giá thông qua quan sát biểu hiện về thái độ, hành vi ứng xử của HS trong quá
trình tham gia các hoạt động học tập.
– Đánh giá bằng cách rút ra từ việc quan sát các hành vi hoặc sản phẩm học tập của HS theo
những tiêu chí được cho trước, thông qua điểm chữ gồm: A+ (xuất sắc), A (tốt), B (khá), C (đạt
yêu cầu), D (cần cố gắng hơn); được quy đổi sang thang điểm 10 với hệ số quy đổi như sau:
t A+ tương đương 10 điểm
t A tương đương 8.0 đến dưới 10 điểm
t B tương đương 7.5 đến dưới 8 điểm
t C tương đương 5.0 đến dưới 7.5 điểm
t D tương đương dưới 5.0 điểm

2.2. Phân tích kết cấu các chủ đề/ bài học
Ở cấp THCS, chương trình môn Giáo dục công dân quy định nội dung giáo dục gồm:
– Giáo dục đạo đức: Trọng tâm giáo dục các phẩm chất yêu nước, nhân ái,
chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm.
– Giáo dục kĩ năng sống: Trọng tâm là kĩ năng nhận thức, quản lí và tự bảo vệ
bản thân.
– Giáo dục kinh tế: Chủ yếu về hoạt động tiêu dùng.
– Giáo dục pháp luật: Chủ yếu về quyền và nghĩa vụ công dân.
Trên cơ sở này, nội dung dạy học Giáo dục công dân 7 được quy định qua 10 chủ đề
với 12 bài học cụ thể:
TT
1
2
3
4
5

Tên chủ đề
Tự hào về truyền thống quê hương
Quan tâm, cảm thông và chia sẻ
Học tập tự giác, tích cực
Giữ chữ tín
Bảo tồn di sản văn hoá

6 Ứng phó với tâm lí căng thẳng
7 Phòng, chống bạo lực học đường
8 Quản lí tiền
9 Phòng, chống tệ nạn xã hội
10 Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình

TT
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12

Tên đề tài/ bài học
Tự hào truyền thống quê hương
Quan tâm, cảm thông và chia sẻ
Học tập tự giác, tích cực
Giữ chữ tín
Bảo tồn các di sản văn hoá
Nhận diện tình huống gây căng thẳng
Ứng phó với tâm lí căng thẳng
Phòng, chống bạo lực học đường
Quản lí tiền
Nguyên nhân, hậu quả của tệ nạn xã hội
Phòng, chống tệ nạn xã hội
Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình

16

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Giáo dục công dân lớp 7, bộ sách Chân trời sáng tạo

2.3. Cấu trúc mỗi chủ đề/ bài học theo các mạch kiến thức
Dựa trên cơ sở Quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa SGK; tiêu chuẩn
tổ chức, cá nhân biên soạn SGK; tổ chức và hoạt động của Hội đồng quốc gia thẩm định
SGK* (sau đây viết gọn là Quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa SGK):
“Cấu trúc bài học trong SGK bao gồm các thành phần cơ bản sau: mở đầu, kiến thức
mới, luyện tập, vận dụng” (mục 2, Điều 7), bài học trong SGK Giáo dục công dân 7
bao gồm 4 thành phần cơ bản: Mở đầu, Khám phá, Luyện tập, Vận dụng.
Mở đầu: Là hoạt động nhằm kích hoạt vốn kiến thức, kĩ năng đã có của HS, tạo
tâm thế hứng thú để chuẩn bị bước vào bài học, tiếp nhận kiến thức và kĩ năng mới.
Khám phá: Là hoạt động giúp HS tự nhận thức, tự chiếm lĩnh kiến thức mới hoặc
hình thành nhận thức mới đúng hơn, tốt hơn, chính xác hơn về một vấn đề thông qua
hệ thống các câu hỏi/ giải pháp/ tình huống phù hợp với nội dung và mức độ yêu cầu
cần đạt đã được quy định trong chương trình.
Luyện tập: Là hoạt động giúp HS củng cố, mở rộng, phát triển kiến thức,
nhận thức vừa khám phá và rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống phù hợp với nội dung
và mức độ yêu cầu cần đạt đã được quy định trong chương trình.
Vận dụng: Là hoạt động giúp HS bước đầu vận dụng kiến thức, kĩ năng đã khám phá
và luyện tập để giải quyết một số vấn đề trong thực tế gia đình, nhà trường và xã hội
phù hợp với nội dung và mức độ yêu cầu cần đạt đã được quy định trong chương trình.

* Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 27/12/2018 của Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo

17

BÀI
Bài

Tự hào về truyền thống
quê hương

1

Mục tiêu:
Nêu được một số truyền thống văn hoá, truyền thống yêu nước,
chống giặc ngoại xâm của quê hương.
Thực hiện được một số việc làm phù hợp để giữ gìn, phát huy
truyền thống của quê hương.
Phê phán những việc làm trái ngược với truyền thống của quê hương.

MỞ ĐẦU
Truyền thống văn hoá, truyền thống yêu nước,… là những truyền thống đáng
tự hào, là sợi dây kết nối và đoàn kết người Việt Nam. Dù ở đâu, người Việt cũng sẽ mang
theo bên mình hành trang về những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Em hãy cho biết những câu ca dao dưới đây thể hiện truyền thống nào của dân tộc
Việt Nam?
1. Chẳng thơm cũng thể hoa nhài
Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An.
2. Ai về Bình Định mà coi
Con gái Bình Định cầm roi đi quyền.
(Ca dao)

KHÁM PHÁ

1. Em hãy đọc các thông tin sau và trả lời câu hỏi.

THÔNG TIN 1:
Làng gốm Bát Tràng nay thuộc xã
Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội có bề dày
lịch sử hơn 500 năm. Gốm sứ Bát Tràng rất
phong phú về chủng loại và kiểu dáng, có 3
dòng chính: đồ gốm gia dụng, đồ gốm dùng
để thờ cúng, đồ gốm trang trí.
Nghề gốm Bát Tràng là sự kết tinh,
sáng tạo của con người qua nhiều thế hệ.
Khi chế tác sản phẩm, nghệ nhân ngoài việc
vận dụng những kĩ thuật được học từ Nghệ nhân cao tuổi của làng gốm Bát Tràng
cha ông còn phải mày mò, tìm hiểu,
khám phá và sáng tạo ra những hoạ tiết, hoặc kĩ thuật, mẫu mã mới để đáp ứng
được yêu cầu của thị trường. Do vậy, làng gốm sứ Bát Tràng không chỉ nổi tiếng
trong nước mà còn được bạn bè quốc tế biết đến.
(Theo Dương Anh, Nghề gốm làng Bát Tràng, https://dsvh.gov.vn, ngày truy cập 25/10/2021)

5

18

THÔNG TIN 2:
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương được
bắt nguồn từ vùng đất cổ Phú Thọ rồi lan toả
ra phạm vi cả nước. Tín ngưỡng thờ cúng
Hùng Vương khẳng định người Việt có
chung một nguồn gốc, tạo nên truyền thống
đoàn kết thương yêu, đùm bọc lẫn nhau.
Thờ cúng Hùng Vương đã trở thành một
biểu tượng văn hoá – tín ngưỡng kết nối
Giỗ tổ Hùng Vương năm 2020 được tổ chức quá khứ với hiện tại, có tác dụng vun đắp
theo quy mô cấp quốc gia
tình cảm gia đình, làng xã và dân tộc.
Kính ngưỡng các Vua Hùng cũng chính là
ý thức về cội nguồn dân tộc. Trải qua thăng trầm của lịch sử, ý thức độc lập tự chủ,
bảo vệ chủ quyền quốc gia được các thế hệ người Việt tiếp nối nhau, sẵn sàng
hi sinh để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.
(Theo Thái Vũ, Giỗ Tổ Hùng Vương – Giá trị dân tộc và nhân loại,
https://dangcongsan.vn, ngày 21/4/2021)

THÔNG TIN 3:
Nghệ An là một vùng đất có truyền thống
cách mạng, lịch sử hào hùng. Trong suốt
quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc,
Nghệ An luôn có những đóng góp quan trọng
và to lớn. Đặc biệt, nơi đây đã sinh ra vị
Anh hùng dân tộc, lãnh tụ vĩ đại của đất nước
Việt Nam, Danh nhân văn hoá thế giới, đó là
Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày nay, Nghệ An
đang trên đà phát triển, hiện đại hơn,
Quê nội của Chủ tịch Hồ Chí Minh
nhưng truyền thố...